Werkkapitaal berekenen: netto werkkapitaal en werkkapitaalbehoefte
Vul omzet, inkoopwaarde, debiteuren, voorraad en crediteuren in en zie je operationele werkkapitaal, je debiteuren-, voorraad- en crediteurendagen en hoe lang je geld vastzit.
Kort antwoord
Netto werkkapitaal = vlottende activa − kortlopende schulden. Operationeel werkkapitaal = debiteuren + voorraad − crediteuren. Een groothandel met € 300.000 debiteuren, € 180.000 voorraad en € 120.000 crediteuren heeft € 360.000 operationeel werkkapitaal: 15% van een jaaromzet van € 2,4 miljoen. Groeit de omzet, dan groeit die behoefte mee.
Rekenhulp werkkapitaal
Omzet en inkoopwaarde over een jaar uit de winst-en-verliesrekening, de rest van de balans op het einde van dat jaar.
- Debiteurendagen (DSO)
- 45,6 dagen
- Voorraaddagen (DIO)
- 45,6 dagen
- Crediteurendagen (DPO)
- 30,4 dagen
- Kaskringloop (DSO + DIO − DPO)
- 60,8 dagen
- Werkkapitaal in % van de omzet
- 15,0%
- Operationeel werkkapitaal
- € 360.000
Formules voor werkkapitaal
| Kengetal | Formule | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Netto werkkapitaal | vlottende activa − kortlopende schulden | zie de rekenhulp liquiditeit |
| Operationeel werkkapitaal | debiteuren + voorraad − crediteuren | 300.000 + 180.000 − 120.000 = 360.000 |
| Debiteurendagen (DSO) | debiteuren ÷ omzet × 365 | 300.000 ÷ 2.400.000 × 365 = 45,6 |
| Voorraaddagen (DIO) | voorraad ÷ inkoopwaarde van de omzet × 365 | 180.000 ÷ 1.440.000 × 365 = 45,6 |
| Crediteurendagen (DPO) | crediteuren ÷ inkoopwaarde van de omzet × 365 | 120.000 ÷ 1.440.000 × 365 = 30,4 |
| Kaskringloop | DSO + DIO − DPO | 45,6 + 45,6 − 30,4 = 60,8 dagen |
Het netto werkkapitaal komt van de balans en zegt iets over je liquiditeit; reken het uit met de rekenhulp liquiditeit. Het operationele werkkapitaal laat bank en leningen weg en kijkt alleen naar het geld dat vastzit in je bedrijfsproces: wat klanten je nog moeten betalen en wat er op de plank ligt, min wat jij je leveranciers nog moet betalen.
Reken debiteuren tegen de omzet en voorraad en crediteuren tegen de inkoopwaarde. Haal de btw uit het debiteurensaldo of reken de omzet inclusief btw; anders lijken je debiteurendagen langer dan ze zijn.
Wat zegt de kaskringloop?
De kaskringloop is het aantal dagen tussen het moment dat jij je leverancier betaalt en het moment dat je klant jou betaalt. In het voorbeeld is dat 60,8 dagen. Al die dagen financier je het bedrijfsproces zelf, met eigen geld of met een rekening-courant.
| Bedrijf | Typische kaskringloop |
|---|---|
| Supermarkt, webwinkel met vooruitbetaling | Negatief: klanten betalen eerder dan leveranciers |
| Zakelijke dienstverlening | 30 tot 60 dagen, vooral debiteuren |
| Groothandel | 45 tot 90 dagen |
| Bouw en installatie | Sterk wisselend door onderhanden werk en termijnen |
Groei kost werkkapitaal. Groeit de omzet van de groothandel met 20%, dan groeit het operationele werkkapitaal bij gelijke dagen met 20% van € 360.000 = € 72.000. Dat geld moet er zijn voordat de extra winst binnenkomt. Hoe dat in de komende weken uitpakt, zie je in een liquiditeitsbegroting.
Rekenvoorbeeld: een groothandel
Een fictieve groothandel heeft deze cijfers over het afgelopen jaar en op de eindbalans. De rekenhulp start met deze bedragen.
| Post | Bedrag of dagen |
|---|---|
| Omzet | € 2.400.000 |
| Inkoopwaarde van de omzet | € 1.440.000 |
| Debiteuren | € 300.000 (45,6 dagen) |
| Voorraad | € 180.000 (45,6 dagen) |
| Crediteuren | € 120.000 (30,4 dagen) |
| Operationeel werkkapitaal | € 360.000 |
| Kaskringloop | 60,8 dagen |
Krijgt de groothandel zijn debiteurendagen terug van 45,6 naar 35, dan komt er 10,6 ÷ 365 × € 2.400.000 ≈ € 70.000 vrij. Daarmee betaalt hij bijna het hele extra werkkapitaal dat 20% groei vraagt.
Werkkapitaal verlagen
- Debiteuren sneller innen. Factureer direct en volg vervallen posten wekelijks op. Je debiteurendagen reken je uit met de rekenhulp debiteurendagen; tips staan in debiteurenbeheer verbeteren.
- Minder voorraad. Kijk per artikel naar de omloopsnelheid en ruim incourante voorraad op.
- Betaaltermijnen met leveranciers. Een langere termijn verlaagt je werkkapitaal, maar betaal wel op tijd: korting voor snelle betaling kan meer waard zijn.
- Termijnen en aanbetalingen. Bij projecten laat een termijnschema de klant meefinancieren.
Werkkapitaal uit je boekhouding halen
Debiteuren, voorraad en crediteuren staan op de balans, omzet en inkoopwaarde in de winst-en-verliesrekening. Neem de saldi op dezelfde datum. Koppel je Exact Online of Twinfield aan DigiData, dan toont het financieel dashboard je debiteurendagen, vervallen posten en werkkapitaal per maand zonder export.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen netto werkkapitaal en werkkapitaalbehoefte?
Netto werkkapitaal is vlottende activa min kortlopende schulden en komt rechtstreeks van de balans. Werkkapitaalbehoefte is het geld dat je bedrijfsproces nodig heeft: debiteuren plus voorraad min crediteuren. Banken kijken naar beide.
Is negatief werkkapitaal slecht?
Niet altijd. Een supermarkt of abonnementsbedrijf dat vooraf betaald krijgt, heeft vaak negatief operationeel werkkapitaal: de klanten financieren het bedrijf. Bij een bedrijf dat op rekening verkoopt is negatief netto werkkapitaal wel een teken dat het krap is.
Waarom reken ik voorraad tegen de inkoopwaarde en niet tegen de omzet?
Omdat voorraad tegen inkoopprijs op de balans staat. Deel je voorraad door de omzet, dan lijkt de voorraad sneller te draaien dan hij doet, omdat de omzet ook je marge bevat.
Hoeveel werkkapitaal heb ik nodig?
Reken je operationele werkkapitaal uit als percentage van de omzet en vergelijk het met vorige jaren. Bij groei heb je ongeveer datzelfde percentage van de extra omzet nodig, tenzij je je debiteuren-, voorraad- of crediteurendagen verandert.
Je werkkapitaal elke dag bijgewerkt
Koppel je boekhouding aan DigiData en zie debiteuren, voorraad en werkkapitaal zonder export. 14 dagen gratis, maandelijks opzegbaar.
Bekijk het financieel dashboard